edZconsult kurucusu Ediz \u00d6zt\u00fcrk, Wise TV’ye verdi\u011fi r\u00f6portajda IT (Bilgi Teknolojileri) ile OT (Operasyonel Teknolojiler) sistemlerinin tarihsel geli\u015fimini, entegrasyon s\u00fcre\u00e7lerini ve bu sistemler aras\u0131ndaki izolasyonun neden kritik oldu\u011funu detaylar\u0131yla anlat\u0131yor. Ayr\u0131ca end\u00fcstriyel g\u00fcvenlik, g\u00fcncelleme zorluklar\u0131, SCADA sistemlerinde g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131 ve fiziksel katmanda savunma y\u00f6ntemleri gibi konulara da de\u011finiyor.<\/p>\n
Y\u0131llarca OT sistemleriyle IT sistemleri birbirlerinden daha ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc ve \u00f6zellikle 1970’li y\u0131llarda, biliyorsunuz, 3. end\u00fcstriyel devrimle ki Japonya’da bu anlamda \u00f6zellikle otomasyon ve robotik sistemlerin de biraz daha geli\u015fmesiyle beraber OT sistemleri art\u0131k “embedded” diye ge\u00e7en g\u00f6m\u00fcl\u00fc sistemlere do\u011fru d\u00f6nmeye ba\u015flad\u0131. G\u00f6m\u00fcl\u00fc sistemler, bir\u00e7ok \u00f6zel i\u015flevi \u00e7ok k\u0131sa zamanl\u0131 ve gecikmeyi de azaltacak \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftiren yap\u0131lar olmaya ba\u015flad\u0131. Sonras\u0131nda tabii bunlar\u0131n hepsi izoleydi, biraz \u00f6nce bahsetti\u011finiz gibi. Ancak IT d\u00fcnyas\u0131ndan izolasyonu maalesef yeterince sa\u011flayamad\u0131k ve daha sonras\u0131nda IT ile OT’nin bir evlenmesi s\u00f6z konusu oldu. \u00d6zellikle 2000’li y\u0131llar i\u00e7erisinde, yeni end\u00fcstriyel devrimle beraber, 4. end\u00fcstriyel devrimle beraber ki end\u00fcstriyel nesnelerin interneti (Internet of Things) biliyorsunuz, Internet of Things taraf\u0131 var. Bununla beraber izolasyonu ayr\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekmeyecek. IT d\u00fcnyas\u0131ndaki yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n OT d\u00fcnyas\u0131na etkilerini de bizim \u00e7ok ciddi \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnmemiz gerekiyor. Burada tabii IT d\u00fcnyas\u0131ndaki klasik OSI katmanlar\u0131ndaki bu 7 katmanl\u0131 ileti\u015fimi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde, \u00f6zellikle ikinci katmandan itibaren hatta fiziksel katmandan itibaren belirli izolasyonlar yap\u0131l\u0131yordu. Ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde uzaktan \u00e7al\u0131\u015fma ve bir\u00e7ok farkl\u0131 ak\u0131ll\u0131 fabrikalar\u0131n \u00fcretim tesislerinde hem de \u00fcretim bantlar\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n \u00e7ok ciddi bir \u015fekilde birbiriyle entegre olmas\u0131 gerekti. O y\u00fczden end\u00fcstriyel sistemlerin maalesef art\u0131k yal\u0131t\u0131ml\u0131 bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. O zaman ger\u00e7ekten IT ve OT evlenmesinde \u00f6zel bir izolasyon ger\u00e7ekle\u015ftirmemiz kesinlikle gerekiyor. Peki bunu ne kadar yap\u0131yorlar? Biz bununla ilgili bir\u00e7ok farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131yoruz. Tabii end\u00fcstriyel sistemlere de yine gidip belirli \u00f6zellikle SCADA sistemlerine \u00e7al\u0131\u015fmalar ger\u00e7ekle\u015ftiriyoruz. Burada penetrasyon testlerinden tutun, Red Teaming’e kadar bir\u00e7ok \u00e7al\u0131\u015fma ger\u00e7ekle\u015ftiriliyor ve burada hem g\u00fcncellemelerin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hem de sistemlerin 7\/24 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131ndan dolay\u0131 ve \u00f6yle bir zorunluluk da var tabii. \u00c7\u00fcnk\u00fc i\u015fin bir de maddi taraf\u0131 var. \u0130lgili fabrikay\u0131 ya da end\u00fcstriyel tesisi belirli bir s\u00fcre durdurman\u0131z \u00e7ok da s\u00f6z konusu olam\u0131yor. Bundan dolay\u0131 maalesef gerekli g\u00fcncellemelerin yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok fazla g\u00f6r\u00fcyoruz. \u015eimdi izolasyonu do\u011fru bir \u015fekilde yap\u0131yor muyuz k\u0131sm\u0131na biraz gelelim. IT sisteminde yap\u0131yor muyuz diye de d\u00fc\u015f\u00fcnmek gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc IT sisteminde \u00f6zellikle 4. seviyede izolasyonu biz \u00e7ok fazla yap\u0131yoruz. Ben bunu da maalesef \u00e7ok g\u00f6r\u00fcyorum. Halbuki bizim hem 3. seviye hem ikinci seviye izolasyonlar\u0131 da burada kesinlikle yap\u0131yor olmam\u0131z laz\u0131m. Teknik a\u00e7\u0131dan konu\u015fursak, VLAN’lar\u0131n mesela \u00e7ok daha efektif kullan\u0131l\u0131yor olmas\u0131 laz\u0131m. Art\u0131 maalesef siber g\u00fcvenlik d\u00fcnyas\u0131nda TCP\/IP varm\u0131\u015f gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz biz sadece protokol olarak ama end\u00fcstriyel protokolleri inceledi\u011fimizde ger\u00e7ekten \u00e7ok farkl\u0131 protokoller oldu\u011funu da g\u00f6r\u00fcyoruz. Normal standart 802.11 standartlar\u0131n \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcnde standartlarla biz \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz ve burada do\u011fru protokollerin kullan\u0131lmas\u0131 ve do\u011fru seviyede izolasyon \u00e7ok \u00e7ok \u00f6nemli. Peki bu ger\u00e7ekten oluyor mu? Hay\u0131r, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir\u00e7ok farkl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmada kurumlar\u0131n yeterince \u00f6nlem almad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok net bir \u015fekilde g\u00f6r\u00fcyoruz. Burada yap\u0131lmas\u0131 gereken nedir peki? Mutlaka IT ve OT’nin tek bir ba\u015fl\u0131k i\u00e7erisinde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcp b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131mla \u00fcstten en alt seviyeye kadar mimari \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da dahil edecek \u015fekilde bir izolasyona tabi tutulmas\u0131 kesinlikle gerekiyor. Burada tabii izolasyon deyince tamamen kesmekten bahsetmiyoruz. Ancak do\u011fru protokollerin ge\u00e7iyor olmas\u0131 \u00e7ok s\u00f6z konusu. Ge\u00e7enlerde yine bir hava trafik kontrol\u00fc sisteminde mesela bir \u00e7al\u0131\u015fma uygulad\u0131k. Burada da belirli alanlarda, belirli a\u011flarda diyelim, trafi\u011fin sadece tek y\u00f6nl\u00fc akmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131k. B\u00f6ylece d\u0131\u015far\u0131dan gelebilecek olan m\u00fcdahalelere biz fiziksel seviyede, b\u0131rak\u0131n\u0131z 2. seviye, 3. seviye, 4. seviyeyi, fiziksel seviyede m\u00fcdahale edebilir olduk. O y\u00fczden end\u00fcstriyel sistemleri d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fczde kesinlikle do\u011fru izolasyonu her katmanda ki buna fiziksel seviye de dahil yap\u0131yor olmam\u0131z \u00e7ok \u00f6nemlidir.<\/p><\/blockquote>\n
End\u00fcstriyel ve IT Sistemlerinin Evrimi<\/h2>\n
End\u00fcstriyel ve IT sistemleri, y\u0131llar boyunca birbirlerinden ayr\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclm\u00fc\u015f ve farkl\u0131 alanlarda geli\u015fim g\u00f6stermi\u015ftir. Ancak, 1970’li y\u0131llarda ba\u015flayan \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc end\u00fcstriyel devrimle birlikte, otomasyon ve robotik sistemlerin geli\u015fimi, bu iki sistemin birle\u015fmesine zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle Japonya’da, g\u00f6m\u00fcl\u00fc sistemlerin ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131, end\u00fcstriyel sistemlerin daha k\u0131sa s\u00fcreli ve gecikmeyi azaltacak \u015fekilde i\u015flev g\u00f6rmesini sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu geli\u015fmeler, IT ve OT sistemlerinin entegrasyonunu ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz hale getirmi\u015ftir.<\/p>\n
G\u00f6m\u00fcl\u00fc Sistemlerin Y\u00fckseli\u015fi<\/h2>\n
G\u00f6m\u00fcl\u00fc sistemler, belirli i\u015flevleri yerine getirmek \u00fczere tasarlanm\u0131\u015f, genellikle bir cihaz\u0131n i\u00e7inde yer alan bilgisayar sistemleridir. Bu sistemler, end\u00fcstriyel otomasyonun temel ta\u015flar\u0131ndan biri haline gelmi\u015ftir. G\u00f6m\u00fcl\u00fc sistemlerin avantajlar\u0131 aras\u0131nda d\u00fc\u015f\u00fck gecikme s\u00fcreleri ve y\u00fcksek verimlilik bulunmaktad\u0131r. Ancak, bu sistemlerin IT d\u00fcnyas\u0131ndan izole edilmesi, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131na yol a\u00e7abilmektedir.<\/p>\n
IT ve OT Sistemlerinin Entegrasyonu<\/h2>\n
2000’li y\u0131llarda, d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc end\u00fcstriyel devrimle birlikte, IT ve OT sistemlerinin entegrasyonu daha da \u00f6nem kazanm\u0131\u015ft\u0131r. End\u00fcstriyel Nesnelerin \u0130nterneti (IoT) kavram\u0131, bu entegrasyonun bir par\u00e7as\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. IT ve OT sistemlerinin birle\u015fmesi, daha verimli ve entegre bir \u00fcretim s\u00fcreci sa\u011flamaktad\u0131r. Ancak, bu entegrasyon s\u00fcrecinde g\u00fcvenlik ve izolasyon konular\u0131 dikkatle ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
G\u00fcvenlik ve \u0130zolasyonun \u00d6nemi<\/h2>\n
IT ve OT sistemlerinin entegrasyonu, g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 da beraberinde getirebilir. Bu nedenle, sistemlerin do\u011fru bir \u015fekilde izole edilmesi ve g\u00fcvenlik protokollerinin uygulanmas\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. OSI modelinin katmanlar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131lan izolasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, sistemlerin g\u00fcvenli\u011fini art\u0131rmak i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ancak, bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yeterli olup olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrekli olarak de\u011ferlendirilmelidir.<\/p>\n
End\u00fcstriyel Protokoller ve Standartlar<\/h2>\n
End\u00fcstriyel sistemlerde kullan\u0131lan protokoller, IT d\u00fcnyas\u0131nda yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan TCP\/IP protokollerinden farkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Bu nedenle, do\u011fru protokollerin se\u00e7ilmesi ve uygulanmas\u0131, sistemlerin g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir. 802.11 gibi standartlar\u0131n \u00f6tesinde, end\u00fcstriyel protokoller, daha y\u00fcksek g\u00fcvenlik ve verimlilik sa\u011flamaktad\u0131r.<\/p>\n
Gelecekteki Y\u00f6nelimler ve \u00c7al\u0131\u015fmalar<\/h2>\n
IT ve OT sistemlerinin entegrasyonu, gelecekte daha da \u00f6nem kazanacakt\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te, sistemlerin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak i\u00e7in yeni y\u00f6ntemler ve teknolojiler geli\u015ftirilmektedir. Penetrasyon testleri ve Red Teaming gibi \u00e7al\u0131\u015fmalar, sistemlerin g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131klar\u0131n\u0131 tespit etmek ve gidermek i\u00e7in kullan\u0131lmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, sistemlerin s\u00fcrekli g\u00fcncellenmesi ve izlenmesi, g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n
Sonu\u00e7<\/h2>\n
End\u00fcstriyel ve IT sistemlerinin entegrasyonu, modern \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin vazge\u00e7ilmez bir par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015ftir. Bu entegrasyon, daha verimli ve entegre bir \u00fcretim s\u00fcreci sa\u011flarken, g\u00fcvenlik ve izolasyon konular\u0131n\u0131n da dikkatle ele al\u0131nmas\u0131n\u0131 gerektirmektedir. Do\u011fru protokollerin kullan\u0131lmas\u0131 ve sistemlerin s\u00fcrekli izlenmesi, bu s\u00fcre\u00e7te g\u00fcvenli\u011fin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Gelecekte, IT ve OT sistemlerinin entegrasyonu daha da yayg\u0131nla\u015facak ve bu alanda yeni teknolojiler ve y\u00f6ntemler geli\u015ftirilecektir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"edZconsult kurucusu Ediz \u00d6zt\u00fcrk, Wise TV’ye verdi\u011fi r\u00f6portajda IT (Bilgi Teknolojileri) ile OT (Operasyonel Teknolojiler) sistemlerinin tarihsel geli\u015fimini, […]\n","protected":false},"author":1684,"featured_media":43639,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[6935,6793,6847],"tags":[7103],"class_list":["post-43638","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-security","category-iot","category-iot-guvenligi","tag-edzconsult"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1684"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=43638"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/43638\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/43639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=43638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=43638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=43638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}