{"id":47865,"date":"2026-02-14T10:10:56","date_gmt":"2026-02-14T07:10:56","guid":{"rendered":"https:\/\/wise.tv\/?p=47865"},"modified":"2026-03-16T14:27:23","modified_gmt":"2026-03-16T11:27:23","slug":"endustriyel-uretim-sektorunde-dijital-donusum","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wise.tv\/tr\/endustriyel-uretim-sektorunde-dijital-donusum\/","title":{"rendered":"End\u00fcstriyel \u00dcretim Sekt\u00f6r\u00fcnde Dijital D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm"},"content":{"rendered":"<blockquote><p>\nMerhabalar. Bug\u00fcn Dijital St\u00fcdyoda Avni Bey ile birlikteyiz. Kendisi T\u00fcrk Konfederasyonu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131. Ayn\u0131 zamanda da dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm komisyon ba\u015fkan\u0131. End\u00fcstriyel \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fcnde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, tabii onunla birlikte hem \u00fcst y\u00f6netime hem \u00e7al\u0131\u015fanlara neler getirdi\u011fini ve \u015firketlerin bu alanda neler yapmas\u0131 gerekti\u011fini de\u011ferlendiriyor olaca\u011f\u0131z. Ho\u015f geldiniz \u00f6ncelikle Avni Bey. Nas\u0131ls\u0131n\u0131z? \u0130yiyim. Ho\u015f bulduk. Beni konuk ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim. Bu ekonomik ko\u015fullar hepimizi \u00e7ok zorluyor. Bir yandan da tabii ki d\u00fcnyay\u0131 da takip etmemiz laz\u0131m. Yani ister istemez bir geli\u015fim g\u00f6steriyor b\u00fct\u00fcn sekt\u00f6rler. End\u00fcstri \u00fcretim daha da fazla bunu ya\u015fayanlardan bir tanesi. Mavi yakan\u0131n olduk\u00e7a fazla oldu\u011fu ama teknolojiyle birlikte de d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn de fazla oldu\u011fu bir sekt\u00f6rden bahsediyoruz. Bizim de yak\u0131n zamanlarda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir teknoloji raporu var. K\u00fcresel olarak yay\u0131nlan\u0131yor. Yak\u0131n zamanda T\u00fcrkiye&#8217;deki m\u00fc\u015fterilerimizle de de\u011ferlendirdi\u011fimiz bir versiyonu da asl\u0131nda \u00e7\u0131k\u0131yor olacak. O rapora istinaden bir soruyla ba\u015flamak istiyorum. Tabii ki buradaki kritik \u015feylerden bir tanesi tabii ki teknolojiyi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcyoruz ama insana d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcz de \u00e7ok kritik. \u00d6zellikle \u00fcst y\u00f6netimin endi\u015feleri acaba bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme ayak uydurabilir miyiz? Bu esnada \u00fcretimde bir h\u0131z kayb\u0131 olur mu? Adaptasyondan kaynakl\u0131 bir aksakl\u0131k ya\u015fan\u0131r m\u0131? Ve benzeri gibi bir s\u00fcr\u00fc kayg\u0131 var. Ve bu y\u00fcksek oranda %80 civar\u0131nda bir oranda bu ba\u011flamda da iki t\u00fcr sonuca neden oluyor. Bir endi\u015fe. Acaba biz bu dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc ka\u00e7\u0131r\u0131yor muyuz? Bir yandan da rekabetin asl\u0131nda bu ba\u011flamda biz arkas\u0131nda kal\u0131yor muyuz gibi iki perspektiften de hem kayg\u0131 var hem de bir ayn\u0131 zamanda da takip anlam\u0131nda da bir motivasyon var. Bu gitgeller esnas\u0131nda sizce ger\u00e7ekten bir kay\u0131p ger\u00e7ekle\u015fiyor mu? Yoksa bu motivasyonla birlikte daha m\u0131 h\u0131zlan\u0131yor? Ya da buradaki bir geride kalmak herhangi bir dezavantaja neden olur mu? \u015e\u00f6yle etrafl\u0131ca bir teknoloji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc bir de\u011ferlendirebilir misiniz? Sorunun i\u00e7inde de cevaplar\u0131 da bar\u0131nd\u0131r\u0131yor. \u00dcst y\u00f6netimin buna inanmas\u0131 gerekiyor. \u00dcst y\u00f6netim genelde KOB\u0130 \u00f6l\u00e7e\u011fiyle ilgilenen bir kurumun temsilcisi olarak \u00fcst y\u00f6netimlerde genelde bunlar biraz masraf kalemi olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu i\u015fte son y\u0131llara kadar. G\u00fcnl\u00fck ihtiya\u00e7lar\u0131 var tabii. Finansmana eri\u015fimle alakal\u0131, stoklar\u0131yla alakal\u0131, \u00fcretimle alakal\u0131. Bunlar \u00f6ncelikli oldu\u011fu noktalarda teknoloji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc biraz erteleniyordu. Fakat makas \u00f6yle b\u00fcy\u00fcd\u00fc ki yani bu i\u015fe erken ba\u015flayanlarla teknoloji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc hen\u00fcz ger\u00e7ekle\u015ftirmeyenler aras\u0131nda makas \u00f6yle b\u00fcy\u00fcd\u00fc ve verimlilik o kadar artt\u0131 ve rekabet anlam\u0131nda o kadar \u00f6ne ge\u00e7tiler ki art\u0131k herkes bir ad\u0131m atmak istiyor. Bunun i\u00e7in de \u00fcst y\u00f6netimin inanmas\u0131yla ba\u015fl\u0131yor. \u00dcst y\u00f6netimi nas\u0131l inand\u0131rabiliriz? A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 verimlilik art\u0131\u015f\u0131n\u0131, maliyeti, tasarrufu net bir \u015fekilde ortaya koyarak i\u015fte yap\u0131lan \u00f6rneklerde rakiplerimizin nas\u0131l rekabet avantaj\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 net bir \u015fekilde ortaya koyarsak \u00fcst y\u00f6netim buna inanmas\u0131 laz\u0131m. Tabii ki de i\u015fin \u00e7al\u0131\u015fanlar taraf\u0131nda bir diren\u00e7 her zaman oluyor. Herkes yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fekilde i\u015fi devam ettirmek istiyor. Bu a\u00e7\u0131dan bir tek ben teknoloji yani bir yaz\u0131l\u0131m sat\u0131n alay\u0131m ne d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde olmuyor. Bu b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir konu. Ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 buna \u00fcst y\u00f6netimini inan\u0131p bir di\u011fer personeline, ekip arkada\u015flar\u0131na buna g\u00f6re e\u011fitim vermesi ve onlar\u0131 da inand\u0131rmas\u0131 gerekiyor. Bu u\u00e7urumun artt\u0131\u011f\u0131ndan kaynakl\u0131 da art\u0131k bunun gerisinde kalanlar daha fazla kaynak ay\u0131rmak da durumunda ayn\u0131 zamanda. Maalesef i\u015fte ekonomik konjonkt\u00fcr de herkesin \u00f6ncelikleri ifade etti\u011fim gibi \u00e7ok farkl\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in biraz erteleme tense art\u0131k \u00f6ncelikle bence durum tespiti yapmak gerekiyor. Durumun kendileri belki teknolojinin ufak da olsa bir yerindeler. \u00d6nce durum tespitini yap\u0131p daha sonra bir yol haritas\u0131 olu\u015fturmalar\u0131 gerekiyor ve kademe kademe de ilerlemek gerekiyor. \u00c7ok \u00fcrkecek bir \u015fey yok ama geride kalmak daha \u00e7ok \u00fcrk\u00fclmesi gereken bir konu a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Burada tabii bir benzetmek gerekirse bir cisim yakla\u015f\u0131yor teknoloji anlam\u0131nda ve bu buradan \u00e7ok bir ka\u00e7\u0131r\u0131m\u0131z yok a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. \u00d6b\u00fcr t\u00fcrl\u00fc rekabette geri kalmaya ba\u015fl\u0131yoruz. \u00dcretim h\u0131z\u0131 azal\u0131yor vesaire. Di\u011fer taraftan da T\u00fcrkiye&#8217;deki genel olarak \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fcne bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda i\u015fte profile nas\u0131l bir \u015firket profili oldu\u011fu ayn\u0131 zamanda da \u00e7al\u0131\u015fan profilinde de bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda kurumsal haf\u0131zan\u0131n da artt\u0131r\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00c7\u00fcnk\u00fc \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n \u00e7ok deneyimli olmas\u0131 o de\u011ferli insanlar\u0131n ama belli bir noktadan sonra art\u0131k kendi \u00f6zel hayat\u0131na d\u00f6necek ger\u00e7e\u011fi ister istemez oradaki know-how&#8217;\u0131n bir \u015fekilde aktar\u0131lmas\u0131 ihtiyac\u0131. Bu da genelde teknolojiyle oluyor. Bug\u00fcn\u00fcn teknolojileri aras\u0131ndaysa \u00f6zellikle de her yerde konu\u015fulan bir yapay zeka var. Tabii yapay zekay\u0131 dijital st\u00fcdyoda bol bol konu\u015ftuk. Bir\u00e7ok etkinlikte de konu\u015fuyoruz. Her sekt\u00f6rde konu\u015fulan bir hale d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fc yapay zeka. Tabii burada \u00fcretken yapay zekan\u0131n daha fazla \u00f6ne \u00e7\u0131kmas\u0131, yapay zeka kelimesini de biraz daha fazla b\u00f6yle konu\u015fmam\u0131za neden oldu. Ayn\u0131 \u015fey end\u00fcstriyel \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fcnde de ge\u00e7erli mi? Hangi alanlarda daha fazla kullan\u0131lmaya ba\u015flad\u0131? Bu fark\u0131ndal\u0131k yeni mi \u00e7\u0131kt\u0131? Hep var m\u0131yd\u0131? Asl\u0131nda end\u00fcstri 4.0 ile beraber \u00fcretimde veri toplamayla asl\u0131nda bu i\u015fler ufak ufak da olsa ba\u015flad\u0131. Yapay zeka tabii bunu farkl\u0131 boyuta da getirdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. \u00d6zellikle toplanan verinin daha anlaml\u0131 hale gelmesini de sa\u011flad\u0131 yapay zeka. Bu sadece \u00fcretim h\u0131z\u0131 ile alakal\u0131 da de\u011fil. Kullan\u0131lan hammadde, tedarik zincirlerinin ilgili \u00f6ng\u00f6r\u00fcler yapabiliyor olmas\u0131, ayn\u0131 zamanda enerji tasarrufu gibi alanlarda yapay zekan\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n firmalara pozitif katk\u0131s\u0131 oldu\u011funu g\u00f6zlemliyoruz. \u00d6zellikle mesela bak\u0131m maliyetlerinde \u00e7ok ciddi \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc b\u00fct\u00fcn \u00fcretimlerden, sens\u00f6rlerden ciddi veriler alabiliyor. Fakat yapay zeka bunu i\u015fte amiyane tabirle e\u011fer buna dikkat etmezseniz i\u015fte \u00fcretimin \u015fu k\u0131sm\u0131 duracak, \u015fu k\u0131sm\u0131 ar\u0131zalanacak gibi erkenden bunu uyarma mekanizmalar\u0131n\u0131 da geli\u015ftirdi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz. Yani \u015fimdi bu uyar\u0131 mekanizmas\u0131 olmayan bir firmayla uyar\u0131 mekanizmas\u0131 olan yapay zekay\u0131 kullanm\u0131\u015f bir firma aras\u0131nda kimisi dakikalarca, saatlerce belki \u00fcretimi durdurmak gerekiyorken kimi bunu \u00f6ng\u00f6r\u00fcp planlay\u0131p daha sonra b\u00f6yle hareket etme \u015fans\u0131 da sahip olabiliyor. \u00dcretim band\u0131n\u0131 ona g\u00f6re planl\u0131yor. Belki de hi\u00e7 durmadan devam ediyor. Yani belki tedarik zincirli ona g\u00f6re ayarl\u0131yor ve hi\u00e7 durmadan da devam edebiliyor. Di\u011fer taraftan da kalite kontrol anlam\u0131nda yapay zekan\u0131n \u00e7ok \u00f6n plana \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Yani \u00f6zellikle \u00e7ok kritik sekt\u00f6rlerde i\u015fte havac\u0131l\u0131k, savunma sanayi ya da mikro\u00e7ip \u00fcretimi gibi sekt\u00f6rlerde \u00fcretimdeki kalitenin neredeyse s\u0131f\u0131r hatayla olmas\u0131 gerekiyor. Yapay zeka belki bunu g\u00f6r\u00fcnt\u00fc i\u015flemeyle g\u00f6z insan g\u00f6z\u00fcn\u00fcn tespit edemedi\u011fi ve baz\u0131 makinelerin tespit edemedi\u011fi yerlerde kalite kontrol anlam\u0131nda da \u00f6ne \u00e7\u0131kabiliyor. Di\u011fer taraftan da tabii tedarik zincirlerinde u\u00e7tan uca b\u00fct\u00fcn sistemlerin konu\u015ftu\u011fu bir d\u00fcnyada yapay zeka bunlar\u0131n i\u015fte hammaddenin geli\u015fimi, stoklar\u0131n planlanmas\u0131, \u00fcretimin planlanmas\u0131 ve sat\u0131\u015f\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fcs\u00fc ile beraber bunlar\u0131 \u00e7ok daha g\u00f6r\u00fclebilir, erken tahmin edilebilir bir hale de getiriyor. Dolay\u0131s\u0131yla istedi\u011finiz zaman da m\u00fc\u015fteriye ula\u015fma \u015fans\u0131 da bulabiliyorsunuz. Di\u011fer tarafta tabii insanla yapay zekan\u0131n uyumu da olduk\u00e7a \u00f6nemli. Yani insan robot uyumu da olduk\u00e7a \u00f6nemli. O da \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. \u00d6zellikle rutin tekrar eden i\u015fleri robotlara i\u015fte yapay zeka destekli robotlara b\u0131rakarak insanlar\u0131n daha katma de\u011ferli i\u015flerde, daha yarat\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 kullanabildi\u011fi i\u015flerde kullan\u0131labilmesini de sa\u011fl\u0131yor. Bu a\u00e7\u0131dan asl\u0131nda yapay zeka i\u015flerimizi mi alacak diye de bir korku var asl\u0131nda. Ya hay\u0131r almayacak asl\u0131nda ama iyi bir tak\u0131m oyuncusu olacak bizlere. Hani bu g\u00f6zle de bakmak gerekiyor. \u00dcretken yapay zeka da belki yar\u0131n \u00f6b\u00fcr g\u00fcn boardlar\u0131m\u0131zda oturacak bilemiyoruz. Hani belki y\u00f6netim kurulun \u00f6rnekleri d\u00fcnyada var. Yava\u015f yava\u015f da ba\u015flad\u0131. Hani belki y\u00f6netim kurullar\u0131nda da oturacak ama tabii ki hani bu insanlar\u0131n i\u015fte \u015fu andaki ileti\u015fimde bulundu\u011fumuz ortam\u0131n yerini almas\u0131n\u0131 \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn bulmuyorum ben. Sadece rutin i\u015flerde yapacak. Baz\u0131 i\u015flerimizi \u00e7ok daha verimli hale getirecek. \u015eimdi yapt\u0131\u011f\u0131 gibi daha tasarruf yapmam\u0131z\u0131 sa\u011flayacak. Ama onu iyi bir tak\u0131m arkada\u015f\u0131 olarak konumlay\u0131p ve firma stratejilerimizi de \u00fcretim stratejilerimizi de buna g\u00f6re de\u011fi\u015ftirmek iyi bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olacakt\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Ben dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc konu\u015ftuk \u015fu anda. En fazla bir\u00e7ok raporda da her zaman \u00f6n\u00fcm\u00fcze \u00e7\u0131kan yapay zekay\u0131 konu\u015ftuk. O s\u0131rada siz IOT&#8217;ye de end\u00fcstri 4.0&#8217;a da ba\u011flad\u0131n\u0131z. \u00c7ok do\u011fru. \u00c7\u00fcnk\u00fc o veri gelmeden zaten biz b\u00fct\u00fcn bun dediklerimizin hi\u00e7birini kullanamay\u0131z. Enable edemeyiz. Buradan da ben ak\u0131ll\u0131 fabrikalar konusuna birazc\u0131k ge\u00e7mek istiyorum. Tabii hep fabrika gibi konu\u015fuyoruz ama siz s\u00f6ylerken bir orada bir de\u011fer zincirinden bahsettiniz. Yani m\u00fc\u015fterinin bir talebi olacak. O talebi sat\u0131\u015fa d\u00f6nd\u00fcrece\u011fiz. Dolay\u0131s\u0131yla bu asl\u0131nda bizim \u00fcretimimizi etkileyecek. Ayn\u0131 zamanda o \u00fcretimi ve m\u00fc\u015fterinin talebini zaman\u0131nda yeti\u015ftirmek i\u00e7in bak\u0131mdan bahsettiniz. Bunlar hepsi birbiriyle ba\u011flant\u0131l\u0131 \u015feyler ve hepsini bir b\u00fct\u00fcn i\u00e7erisinde bir zincire ba\u011flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da ke\u015fke \u015f\u00f6yle ak\u0131ll\u0131 bir \u015feyler olsa ve bizim i\u00e7in nokta nokta planlasa her \u015feyi. O plana uygun bir \u015fekilde hareket edilse dedi\u011fimiz \u015fey de zaten ak\u0131ll\u0131 fabrikalar. Hatta bunun dijital ikizleri ile birlikte baz\u0131 senaryolar\u0131n onun \u00fczerinde kurgulan\u0131yor olmas\u0131 herhangi bir aksakl\u0131k ya da hi\u00e7 beklenmedik bir duruma kar\u015f\u0131 al\u0131nacak yine planlamalar\u0131n \u00fczerinde senaryo bazl\u0131 \u00fcretiliyor olmas\u0131 gibi konulara da gidiyor. B\u00fct\u00fcn bunlar\u0131n hepsi de dijitalle\u015fmeden ge\u00e7iyor. Yani az \u00f6nce konu\u015ftu\u011fumuz \u015feyler m\u00fc\u015fteriden talebin gelmesi dedi\u011fimiz \u015feyi biz tutup not defterine yazarsak \u00f6rne\u011fin not defterlerini bulmam\u0131z laz\u0131m. B\u00fct\u00fcn sat\u0131c\u0131lar\u0131n ve oradan da planlamaya ge\u00e7mesi laz\u0131m gibi gibi konular var. Dijitalle\u015fme art\u0131k bence kabul g\u00f6rm\u00fc\u015f. Yani bu sohbetlerimizin bir\u00e7o\u011funu eminim farkl\u0131 platformlarda kurumlar\u0131n y\u00f6neticileri \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 konu\u015fuyordur ama buradaki kritik ba\u015far\u0131 fakt\u00f6rleri nelerdir? Yani \u00e7\u00fcnk\u00fc bunun yap\u0131l\u0131p yap\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 yerler var. Siz de bunlar\u0131 deneyimleyen y\u00f6neticilerimizdensiniz. Di\u011fer y\u00f6neticilere burada \u00f6neriniz ne olur? \u00d6ncelikle ak\u0131ll\u0131 fabrika sadece teknoloji yat\u0131r\u0131m\u0131yla da olmayay\u0131m. Burada insan fakt\u00f6r\u00fc en \u00f6nemli ve belki firman\u0131n k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn de buna izin veriyor olmas\u0131 laz\u0131m. Bir \u00fcst y\u00f6netimin inanmas\u0131, bunu t\u00fcm kademelere inand\u0131rmas\u0131yla ba\u015fl\u0131yor her \u015fey. Di\u011fer taraftan da yapay zekay\u0131, robotlar\u0131, insan\u0131, sens\u00f6rleri, y\u00f6neticileri ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir \u015fekilde entegre etmekle de kritik ba\u015far\u0131 fakt\u00f6rlerinden bir tanesi bence. Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de ayn\u0131 zamanda teknolojiyi sat\u0131n ald\u0131k, insan\u0131 e\u011fittikle bitmiyor maalesef. Uzun bir yolculuk. \u00c7\u00fcnk\u00fc teknoloji s\u00fcrekli de\u011fi\u015fiyor ve ger\u00e7ekten kendinden \u00f6\u011frenebilen mekanizmalar, \u00f6\u011frenen y\u00f6netim kurullar\u0131, \u00f6\u011frenen platformlar, \u00f6\u011frenen robotlar yapmam\u0131z da gerekiyor. Bu yapay zekan\u0131n kritik rol oynad\u0131\u011f\u0131 yerlerden biri de bu. Teknolojiyi h\u0131zl\u0131 adapte edebilme g\u00fcc\u00fc firmalar\u0131n asl\u0131nda uzun vadeli kalabilecekleri, rekabet\u00e7i kalabilmelerinde de \u00f6nemli bir yer tutuyor. Di\u011fer taraftan veri y\u00f6netimini olduk\u00e7a ak\u0131ll\u0131 fabrikalar karar mekanizmalar\u0131na ba\u015frol\u00fcne koydular neredeyse. Alacaklar\u0131 kararlar\u0131 verilere g\u00f6re al\u0131yorlar. \u00c7\u00fcnk\u00fc ger\u00e7ek verilere sahipler. Bu bahsetti\u011fim gibi tedarik anlam\u0131nda, hammadde anlam\u0131nda, enerji tasarrufu anlam\u0131nda, kaynaklar\u0131 do\u011fru kullanma anlam\u0131nda, lojistik anlam\u0131nda ba\u015ftan oca\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn verilere sahip olunca karar\u0131 da daha bilimsel, veriye dayal\u0131 bir \u015fekilde alabiliyorsunuz. Bundan sonra yapaca\u011f\u0131n\u0131z yeni yat\u0131r\u0131m, yeni bir m\u00fc\u015fteri, yeni bir \u00fcretim hatt\u0131 ile ilgili bu verilere ger\u00e7ek karar\u0131 daha do\u011fru bir \u015fekilde alman\u0131z\u0131 da sa\u011fl\u0131yor. \u0130nsan makine birlikteli\u011fini \u00e7ok do\u011fru kurgulamak gerekiyor. \u0130nsanlar\u0131 biraz daha katma de\u011ferli i\u015flere y\u00f6nelmesini sa\u011flay\u0131p di\u011fer taraftan da makinelere rutin i\u015fleri b\u0131rakmak gerekiyor. Bunun i\u00e7in de iyi bir e\u011fitim politikas\u0131ndan da ge\u00e7iyor. Yani asl\u0131nda bazen verilen e\u011fitimler maliyet kalemi olarak g\u00f6r\u00fclebiliyor ama ger\u00e7ekten de i\u015fte bu verilen e\u011fitimler belki \u00fcst y\u00f6netimin, y\u00f6neticilerin, ekip arkada\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n teknolojiyi daha h\u0131zl\u0131 takip edebilmeleri, d\u00fcnyay\u0131 daha h\u0131zl\u0131 takip edebilmeleri i\u00e7in vizyon a\u00e7\u0131c\u0131 e\u011fitimlerde olabiliyorlar. Bu a\u00e7\u0131dan i\u015fte insan kayna\u011f\u0131n\u0131n do\u011fru e\u011fitilebilmesi i\u015fte \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n niteliklerini h\u0131zl\u0131 adapte edebilmeleri de olduk\u00e7a kritik. Tabii ak\u0131ll\u0131 fabrikalar dedik\u00e7e siber g\u00fcvenlik ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 da \u00f6n plana \u00e7\u0131k\u0131yor. IoT teknolojisi b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e t\u00fcm sahay\u0131 savunmak gerekiyor art\u0131k. \u00c7\u00fcnk\u00fc ba\u015ftan hocam t\u00fcm tedarik zincirlerinde ak\u0131ll\u0131 bir y\u00f6netim varsa t\u00fcm tedarik zincirlerini de savunmak gerekiyor. Ayn\u0131 \u015fekilde. Bunun i\u00e7in de siber g\u00fcvenlik stratejisini asl\u0131nda ak\u0131ll\u0131 fabrikalar\u0131n da olmazsa olmazlar\u0131ndan biri. Belki g\u00f6z ard\u0131 edilen bir konu ama bunun maliyeti de \u00e7ok fazla oluyor. E\u011fer bir siber sald\u0131r\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z durumda. Bu a\u00e7\u0131dan b\u00fct\u00fcn tedarik zincirlerini kademe kademe hepsine g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri al\u0131p bununla ilgili de \u00e7ok ciddi bir strateji geli\u015ftirilmesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. \u00d6zellikle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki IOT&#8217;nin bireysel anlamlarda bile evlerimize kadar girece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e gerek bireysel gerek end\u00fcstri anlam\u0131nda siber g\u00fcvenlikle ilgili mutlak bir strateji geli\u015ftirmek, bununla ilgili de aksiyon almak olduk\u00e7a \u00f6nemli bence. Ben bu siber g\u00fcvenlik konusunu biraz \u015feye de benzetiyorum. \u015eimdi biz otomatikle\u015ftirdik\u00e7e yani robotla\u015ft\u0131rd\u0131k\u00e7a ya da yaz\u0131l\u0131mlarla birlikte sistemi kendi ba\u015f\u0131na \u00e7al\u0131\u015f\u0131r hem planlar hem de i\u015fte \u00fcretimi devaml\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 sa\u011flar \u015fekle d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fck\u00e7e ne yapm\u0131\u015f oluyoruz? Daha katma de\u011ferli i\u015flere insanlar\u0131 y\u00f6nlendiriyoruz. Katma de\u011fersiz g\u00fc\u00e7le kuvvetle ya da i\u015fte \u015fey manuel kontrol\u00fc olanlar\u0131 makineleri b\u0131rak\u0131yoruz. O makineler i\u00e7in bir siber g\u00fcvenlik konusuyla \u015fu anda \u00e7al\u0131\u015fan Mavi Yaka arkada\u015flar\u0131m\u0131z i\u00e7in i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00fcvenli\u011fi benzer bir \u015fey. Do\u011fru. Onu onunla de\u011fi\u015ftiriyoruz. Yani art\u0131k onun yerine siber g\u00fcvenlik konumland\u0131r\u0131l\u0131yor. Bu da i\u015fin do\u011fas\u0131 gere\u011fi olmas\u0131 gereken \u015feyler asl\u0131nda. Yani bu biraz ak\u0131ll\u0131 fabrikalar\u0131n bize kazan\u00e7lar\u0131ndan da biri. \u0130\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenli\u011fi ile alakal\u0131. Art\u0131k eskisi kadar d\u00fc\u015f\u00fcnmemize gerek yok. \u00c7\u00fcnk\u00fc rutin i\u015fleri insanlara b\u0131rakt\u0131k. Ama buna ra\u011fmen gereken \u015fey b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z bo\u015fluktaki gibi i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fcvenli\u011fini siber g\u00fcvenli\u011fe b\u0131rakmak oluyor. \u00c7ok do\u011fru ifade ettiniz. Aynen. Orada tabii asl\u0131nda ba\u015fka kazan\u00e7lar da var. Yani finansal kazan\u00e7lar\u0131n, optimizasyon ve benzeri gibi \u015feylerin yan\u0131nda da asl\u0131nda insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da orada korumaya y\u00f6nelik ba\u015fka faydalar\u0131 da var. Tabii o dengenin, o fayday\u0131 hesaplaman\u0131n, katma de\u011ferin bir dengesi de var. Yani her \u015fey manas\u0131na gelmiyor. Dijitalle\u015fme deyince i\u015fte ak\u0131ll\u0131 fabrikalar olsun ve benzeri gibi bir s\u00fcr\u00fc konu bunun i\u00e7erisine katabiliriz. Hep i\u015fte X yaz\u0131l\u0131m\u0131n\u0131 alal\u0131m, konumland\u0131ral\u0131m, \u00e7al\u0131\u015fs\u0131n. Evet. \u015eimdi dijitalle\u015fti. Genelde de hep bu konular ERP ile ba\u015flar. Tabii ki finans, muhasebe, bankac\u0131l\u0131k entegrasyonu, \u00f6deme sistemleri sonu\u00e7ta kasada paran\u0131n laz\u0131m. Bu tabii ki core \u00e7ok \u00f6nemli temelde bir \u015fey. Ve ama onunla biz dijitalle\u015ftik diye bak\u0131yoruz. Yani b\u00f6yle bakan kurumlar var. Ya da onu tamamlay\u0131c\u0131 di\u011fer \u00e7evresel teknolojileri koydu\u011fumuzda i\u015fte evet dijitalle\u015ftik dedi\u011fimiz \u015feyler var. Ama bunlar\u0131 entegre etmedik\u00e7e i\u015fte o hani u\u00e7tan uca f\u0131rsat\u0131n olu\u015fmas\u0131ndan en son \u00fcr\u00fcn\u00fcn teslim edilmesine kadarki olan b\u00fct\u00fcn o de\u011fer zincirini kopuk olmayacak \u015fekilde yapabilmek i\u00e7in bu sistemlerin entegre olmas\u0131 gerekiyor ve belki de en fazla vakit burada harcan\u0131yor. Yani siz deneyimlerinize bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda buradaki farkl\u0131 bir g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz var m\u0131? Onu merak ettim. A\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 firmalar kendi tesp yani dijitalle\u015fme yat\u0131r\u0131m\u0131 yaparken kendi \u00f6z durumlar\u0131n\u0131n fark\u0131nda olmadan da yap\u0131yorlar. Genelde bu referansla oluyor. \u0130\u015fte bizim arkada\u015f\u0131n fabrikas\u0131 \u015fu yat\u0131r\u0131m\u0131 yapm\u0131\u015f ve olduk\u00e7a bir verimli hale getirilmi\u015f. Ama \u00f6yle de\u011fil. Her ihtiya\u00e7 farkl\u0131. Her firma farkl\u0131. Dolay\u0131s\u0131yla birisi i\u00e7in do\u011fru olan bir \u00f6rnek bizler i\u00e7in do\u011fru olmayabiliyor. Birincisi ger\u00e7ekten \u00fcst y\u00f6netimde bir \u00e7atlak olacak m\u0131? O \u00e7ok kritik. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir \u00e7atlak olursa o \u00e7ok h\u0131zl\u0131 manip\u00fcle edilebiliyor. Diyor ki i\u015fte \u00fcst y\u00f6netimcimiz bana sen eski halini Excel&#8217;de yap daha sonra aktar\u0131rs\u0131n dedi. Ama bu Excel&#8217;de yap\u0131nca yani bir \u015fekilde o eskiye d\u00f6n\u00fcl\u00fcnce ondan sonra i\u015fte zincirin en zay\u0131f halkas\u0131ndan asl\u0131nda zincir bozulmu\u015f oluyor. \u00dcst y\u00f6netimin inanmas\u0131 gerekli. Bununla ilgili de hemen bug\u00fcnden yar\u0131na da dijitalle\u015femiyor. B\u00f6yle bir k\u00fclt\u00fcr olu\u015fturmak gerekiyor. Kendinden \u00f6\u011frenebilen i\u015fte ya\u015fam boyu \u00f6\u011frenci format\u0131nda y\u00f6neticiler gerekiyor firman\u0131n i\u00e7ine. Bununla ilgili de \u00f6ncelikle durum tespiti de almak gerekiyor ve s\u0131kl\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan hata da bu. Kendisi i\u00e7in asl\u0131nda \u00e7ok b\u00fcy\u00fck olabilecek bir yat\u0131r\u0131ma yap\u0131l\u0131yor ama ger\u00e7ekten ihtiyac\u0131 belki ilk etapta o de\u011fil. Kendi \u00f6z fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 yap\u0131p bunu belki de i\u015fte \u00e7ok fazla tool var kullan\u0131labilecek dijital ortamda ve bununla ilgili hizmet veren de \u00e7ok firma var. Ger\u00e7ekten neredesiniz? Nereye gitmeniz gerekiyor? Bununla ilgili yol haritas\u0131 haz\u0131rlayan i\u015fte bizim T\u00fcrkfed&#8217;in benzer \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 da var. B\u00f6yle bir partnerle \u00e7al\u0131\u015fmak, onlara g\u00fcvenmek de do\u011fru olabilir ve sonra ad\u0131m ad\u0131m gitmek de yani bir anda b\u00fct\u00fcn sistemi entegre etmekten zor \u00f6nce belki bir \u00fcretim hatt\u0131yla ba\u015flanabilir. Daha sonra tedarik zinciriyle y\u00f6netimiyle ilgili bir ad\u0131m at\u0131labilir. Yava\u015f yava\u015f kademe kademe yapmak bu i\u015fi biraz daha verimli ve daha uygulanabilir de k\u0131l\u0131yor a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Ama ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 bunu yapabilmek bir yandan da g\u00fcveni de gerektiriyor. Yani \u00e7\u00fcnk\u00fc sizin hammadde ald\u0131\u011f\u0131n\u0131z tedarik\u00e7iniz, lojistik partneriniz, m\u00fc\u015fteriniz, bununla alakal\u0131 da b\u00fct\u00fcn sistemlerin birbiriyle konu\u015fmas\u0131 ve belli \u015fekilde uzun vadeli bir partnerli\u011finizin olmas\u0131 ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00fcvenin olmas\u0131 ya da g\u00fcven olmayacaksa bile hangi veri alanlar\u0131n\u0131n payla\u015f\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n iyi bir IT stratejisiyle planlanmas\u0131 da gerekiyor. O a\u00e7\u0131dan buna uzun vadeli bir yolculuk diyoruz ya hep. B\u00f6yle bu \u015fekilde yakla\u015f\u0131p i\u015fte gerek e\u011fitiminden tutun i\u015fte k\u00fclt\u00fcr\u00fcne kadar ve kademe kademe tedarik zincirinin her anlam\u0131na kadar geni\u015f bir perspektifle bakmak ve uzun vadeli bir strateji uygulamak en do\u011fru tercih gibi geliyor bana. Yani tercih dikimi olmas\u0131 burada \u00e7ok kritik. Yani her kurumun dedi\u011finiz gibi ba\u015fka ba\u015fka ihtiya\u00e7lar\u0131 var. IT stratejisiyle birlikte i\u015f d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fcn stratejisi ve hani az \u00f6nce bahsetti\u011fimiz gibi i\u015fte bu i\u015fin bir de siber g\u00fcvenlik stratejisi var. Yani orada at\u0131lmas\u0131 gereken ad\u0131mlar ya da dikkat edilmesi gereken hususlara dair var m\u0131d\u0131r g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz? Tabii i\u015fte siber g\u00fcvenlikle alakal\u0131 i\u015fte b\u00fct\u00fcn tedarik zincirleriyle alakal\u0131 \u00e7ok geni\u015f bir y\u00fczeyi korumam\u0131z gerekiyor. Eskiden sadece i\u015fte bir antivir\u00fcs program\u0131 al\u0131p kendi bilgisayarlar\u0131m\u0131z\u0131 ya da serverlar\u0131m\u0131z\u0131 kullan\u0131yorduk. Ama \u015fu anda tek verimiz bulutta. Tedarik\u00e7imizin verisi nerede bilmiyoruz. Ondan anl\u0131k veri alabiliyoruz. Bu y\u00fczden \u00e7ok geni\u015f bir y\u00fczeyi savunmam\u0131z gerekiyor. Bu y\u00fczden de i\u015fte biraz daha proaktif asl\u0131nda hi\u00e7 g\u00fcvenlik noktas\u0131na gelmeden yani sald\u0131r\u0131 pozisyonuna gelmeden biraz bu planlar\u0131 da erken kapatmak gerekiyor. Hangi veri kimle payla\u015f\u0131lacak? Gece yar\u0131s\u0131 bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131m\u0131z bir veriye eri\u015fiyorsa ona belki izin vermememiz gerekiyor. Yani s\u0131f\u0131r g\u00fcven politikas\u0131 esas olmas\u0131 gerekiyor. Siber g\u00fcvenlikte belki 2-3 kademeli g\u00fcvenlik sistemleri almak gerekiyor olabilir. Di\u011fer taraftan \u00e7ok bekleyen bizleri bir yapay zeka konusu var. Yapay zeka i\u015flemimizi kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 gibi bir \u00e7ift tarafl\u0131 karanl\u0131k bir y\u00f6n de var maalesef. Deeptech teknolojisi bunun \u00f6nemli \u00f6rneklerinden biri. Bununla ilgili de savunma sistemlerimizi EA&#8217;y\u0131 adapte edip bunlar\u0131 erken fark etmemiz, tespit etmemiz gerekiyor. Hen\u00fcz ki\u015fisel olarak kullan\u0131ma girmedi ama kuantum teknolojisi geldikten sonra da \u015fu an kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z b\u00fct\u00fcn \u015fifreleme sistemleri de de\u011fi\u015fecek ve tamamen etkisiz hale gelecek. Bununla ilgili de bunu iyi g\u00f6zlemleyip teknoloji nereye do\u011fru gidiyor? Bunu da siber g\u00fcvenlik politikalar\u0131m\u0131za h\u0131zl\u0131ca entegre etmemiz de gerekiyor a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131. Bir de asl\u0131nda insan\u0131n m\u00fcdahalesine gerek kalmadan otonom sistemlerde kurmak bence \u00f6nemli. Ger\u00e7ekten bir siber g\u00fcvenlik sald\u0131r\u0131s\u0131 oldu\u011fu zaman sistemin kendi kendine fark edip bunu kendi kendine bir uyar\u0131 mekanizmas\u0131 olmadan insana m\u00fcdahalesine gerek kalmadan bunun \u00f6n\u00fcn\u00fc kesmesi gerekiyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc 7\/24 a\u00e7\u0131k verimiz olacak ve 7\/24 \u00e7al\u0131\u015fan sistemlerimiz de olacak. \u0130nsana ula\u015fmak her zaman m\u00fcmk\u00fcn olmayabilir. Bu da olduk\u00e7a kritik. Daha sonra raporlamalarla tabii b\u00f6yle bir sald\u0131r\u0131n\u0131n geldi\u011fini ekiple payla\u015fabiliriz. Yani bununla alakal\u0131 i\u015fte tedarik zincirlerinden \u00e7ok g\u00f6nderme yapt\u0131m. M\u00fc\u015fterimizin siber g\u00fcvenlik stratejilerini, tedarik\u00e7imizin siber g\u00fcvenlik stratejilerini hepsini entegre etmemiz de olduk\u00e7a \u00f6nemli. Birbirleriyle konu\u015fan ve hatta b\u00fct\u00fcnc\u00fcl yani tedarik zincirine ba\u015ftan a\u015fa\u011f\u0131 bak\u0131p bununla alakal\u0131 entegre sistemler kurmak \u00e7ok de\u011ferli olacakt\u0131r bence. Benim \u015firketim i\u00e7in kritik olan ve kaybetti\u011fimde benim i\u00e7in sorun yaratacak olan \u015fey ne? Bu bir veri mi? \u00dcretim hatt\u0131n\u0131n durmas\u0131 m\u0131? Ba\u015fka bir \u015fey mi? Bu dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde insandan bahsettik. Siber g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda orada da insana zarar verecek \u015feylere neden olabilir. Yani tabii ki nas\u0131l bir \u00fcretim yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z, ne kadar tehlikeli oldu\u011funa ba\u011fl\u0131. \u00c7ok etrafl\u0131ca d\u00fc\u015f\u00fcnmek laz\u0131m. Son zamanlarda \u00f6zellikle bu resilience konular\u0131n\u0131 da etkiliyor. Varsa burada eklemek istedikleriniz. Yani ben de bunu diyecektim. Asl\u0131nda \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z bir dayan\u0131kl\u0131l\u0131k \u00e7a\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015f durumda. Bu siber dayan\u0131kl\u0131l\u0131k da bunun en \u00f6nemli par\u00e7as\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc siber sald\u0131r\u0131lar art\u0131k ger\u00e7ekten ki\u015fisel hayatlar\u0131m\u0131zda bile g\u00f6rece\u011fimiz noktalara gelecek belki 5 y\u0131l sonra. Bu a\u00e7\u0131dan bu siber sald\u0131r\u0131y\u0131 ald\u0131ktan sonra ne kadar h\u0131zl\u0131 geri d\u00f6nebiliyoruz? Bu en kritik konulardan biri olacak. Bir siber sald\u0131r\u0131y\u0131 ald\u0131k. Bir g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131\u011f\u0131 bulundu. Yeni bir teknoloji ge\u00e7ti. Siber sald\u0131r\u0131y\u0131 ald\u0131k. Belli anlaml\u0131 bir veriyi kaybettik. Bu veriyi ne zaman alabildik en yak\u0131n? Ya da nas\u0131l geri d\u00f6nd\u00fcrebiliyoruz? Bunu insan g\u00fcc\u00fcyle mi yap\u0131yoruz? Makine ile mi yap\u0131yoruz? Ya da ba\u015fka depolad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ba\u015fka bir alternatif bir B plan\u0131m\u0131z var m\u0131? Buradan siber sald\u0131r\u0131y\u0131 almaya ra\u011fmen hala ayakta durabiliyor olmak olduk\u00e7a de\u011ferli. Bundan bence de siber dayan\u0131kl\u0131l\u0131k, siber g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n yan\u0131nda sald\u0131r\u0131 sonras\u0131 neler yapabilece\u011fimize dair de bir planlama ihtiyac\u0131 ve siber dayan\u0131kl\u0131k en \u00f6nemli konulardan biri olacak bence de. Dijital d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e sorumluluklar birazc\u0131k art\u0131yor. Kesinlikle \u00f6yle. Peki Avni Bey biraz da gelece\u011fi konu\u015fmak gerekirse \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmle ilgili ya da dijital teknolojilerle ilgili neler \u00f6ng\u00f6r\u00fcyorsunuz? Neler var sizce \u015firketleri bekleyen? Buraya dair de birka\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcz\u00fc alabilirsek. Tabii yani yapay zeka zaten olmazsa olmaz kullan\u0131m alanlar\u0131n\u0131n \u00e7ok yayg\u0131nla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyebiliriz. Di\u011fer taraftan bunu bak\u0131mda, m\u00fc\u015fteri hizmetlerinde i\u015fte belki chat robotlar\u0131nda ger\u00e7ekten hani KOB\u0130 \u00f6l\u00e7e\u011finde bile bunun kullan\u0131labilir oldu\u011funu g\u00f6rece\u011fiz. \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131lda i\u015fte sa\u011fl\u0131k sekt\u00f6r\u00fcnde, finans sekt\u00f6r\u00fcnde, perakendede, \u00fcretimde yapay zekan\u0131n kullan\u0131mlar\u0131n\u0131n \u00e7ok artaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Di\u011fer taraftan da art\u0131k hibrit \u00e7al\u0131\u015fma bir ger\u00e7e\u011fimiz oldu. Bu a\u00e7\u0131dan da hibrit ve bulut tabanl\u0131 altyap\u0131lar da olduk\u00e7a de\u011ferli olacak. Art\u0131k firmalar\u0131m\u0131z daha esnek ve eri\u015filebilir \u015firketler haline geldi. Bu a\u00e7\u0131dan da veri g\u00fcvenli\u011fi ve hibrit \u00e7al\u0131\u015fma beraber birlikte \u00e7al\u0131\u015fan ERP sistemlerinin yayg\u0131nla\u015faca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Di\u011fer taraftan i\u015fte bu ak\u0131ll\u0131 fabrikalarda \u00f6rne\u011fini vermi\u015ftim. Veriyle karar alma. Sistem ak\u0131ll\u0131la\u015ft\u0131k\u00e7a verilerimiz daha anlaml\u0131 hale geliyor. Veriyi nereden toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z, nas\u0131l toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli olmas\u0131n\u0131n yan\u0131nda bu veriyi anlaml\u0131 hale getirip karar mekanizmalar\u0131na getirecek yapay zeka ajanlar\u0131 ortaya \u00e7\u0131kacak. Bunlar\u0131n da bence \u00fcst y\u00f6netimlerde kullan\u0131m\u0131n\u0131n daha artaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve ye\u015fil teknolojiler de tabii olmazsa olmaz\u0131m\u0131z. Karbon yakalama teknolojileri, karbon n\u00f6trleme teknolojileri, dijitalle\u015fme ile beraber asl\u0131nda biz hep T\u00fcrk Onfed olarak \u00fc\u00e7\u00fcz d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm vizyonunu ortaya koyuyoruz. Ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, toplumsal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm. Bunlar birbirinden ayr\u0131lamaz. Yani ye\u015fil i\u015flerimizi karbon n\u00f6tr hale getirirken bir yandan dijitalle\u015fmeyle asl\u0131nda enerji tasarrufu, hammadde kullan\u0131m\u0131, kaynak kullan\u0131m\u0131 gibi bunlar\u0131 destekleyece\u011fiz. Di\u011fer taraftan da insan da olmazsa olmaz\u0131, insan\u0131n da de\u011fi\u015fimi ve d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcyle beraber bu ikisi daha da kuvvetlenecek. Bu \u00fc\u00e7\u00fcn\u00fc bir arada d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz noktada yap\u0131lacak teknoloji kararlar\u0131n\u0131n art\u0131k bence ye\u015fil karbon n\u00f6tr ve iklim dostu teknolojiler olmas\u0131 gerekti\u011fi ger\u00e7e\u011fi de ortada. Ve son olarak da yapay zeka \u00f6zellikle perakende de ki\u015fiselle\u015ftirilmi\u015f m\u00fc\u015fteri deneyimi imkan\u0131 da sunacak. Herkes, her t\u00fcketici kendine \u00f6zel hizmetler verecek. Belki baz\u0131 e-ticaret firmalar\u0131 bunu \u00e7ok iyi uyguluyor ama bunu art\u0131k b\u00f6yle k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7eklerde de g\u00f6rmeye ba\u015flayaca\u011f\u0131z. Yani belki bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir \u00fcr\u00fcn\u00fc i\u015fte benzer \u00fcr\u00fcnleri \u00e7ok daha h\u0131zl\u0131 \u00f6nerebilecekler ya da i\u015fte bunu email&#8217;\u0131m\u0131zda i\u015fte bizim farkl\u0131 sosyal platformlarda \u00f6neri olarak da g\u00f6rece\u011fiz. Bu da uzun vadeli \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l hemen k\u0131saca uygulamas\u0131n\u0131 g\u00f6rece\u011fimiz alanlardan biri olabilir. Biz burada \u015funu birazc\u0131k konu\u015fmu\u015f olduk. Sekt\u00f6r olarak bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da end\u00fcstriyel \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fc daha mavi yaka yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n oldu\u011fu, daha i\u015f y\u00fck\u00fc \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fan bir sekt\u00f6r olmas\u0131na ra\u011fmen dijital anlamda da orada halen daha yap\u0131lacak \u00e7ok \u015fey yap\u0131lm\u0131\u015f olan ve yap\u0131lacak daha \u00e7ok \u015fey oldu\u011funu bug\u00fcn de\u011ferlendirmi\u015f olduk. Tabii bunun ba\u015fka sorumluluklar getirdi\u011fini i\u015fte insanlar\u0131n kayg\u0131s\u0131n\u0131 ortadan kald\u0131rmak, \u00fcst y\u00f6netimin motivasyonunu sa\u011flamak, \u00fcst y\u00f6netimden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ba\u015flat\u0131lmas\u0131 gibi konular varken yani k\u00fclt\u00fcrel anlamdaki bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm varken bir yandan da i\u015fte veriyi, teknolojiyi ama yan\u0131nda siber g\u00fcvenli\u011fi ve bunlar\u0131n hepsini b\u00f6yle bir konsolide edip yapay zekayla hepsini birden g\u00fc\u00e7lendirmeyin yani f\u0131rsat\u0131 yarat\u0131rken riski de ortadan kald\u0131racak yine bizim i\u00e7in yapay zeka olabilir diye konu\u015ftuk. Tabii burada s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik son zamanlardaki en kritik konulardan bir tanesi. Acaba teknolojiyle buna da destek olabilir miyiz diye konu\u015ftuk. Bu de\u011ferli g\u00f6r\u00fc\u015fleriniz i\u00e7in ben \u00e7ok te\u015fekk\u00fcr ederim. Kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131z i\u00e7in de te\u015fekk\u00fcr ederim. Dijital st\u00fcdyoda dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc, teknolojiyi tabii ki yapay zekay\u0131 bolca konu\u015fuyoruz. Bug\u00fcn de Avni Bey ile birlikte end\u00fcstriyel \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc de\u011ferlendirmi\u015f olduk. Te\u015fekk\u00fcrler.\n<\/p><\/blockquote>\n<h2>Dijital D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve End\u00fcstriyel \u00dcretim<\/h2>\n<p>G\u00fcn\u00fcm\u00fczde dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, end\u00fcstriyel \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fcnde \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r. Teknolojinin h\u0131zla geli\u015fmesiyle birlikte, \u015firketler rekabet avantaj\u0131 elde etmek ve verimliliklerini art\u0131rmak i\u00e7in dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerine odaklanmaktad\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7, sadece teknolojik yat\u0131r\u0131mlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 kalmay\u0131p, ayn\u0131 zamanda insan fakt\u00f6r\u00fcn\u00fc de i\u00e7ermektedir. \u00dcst y\u00f6netimin bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme inanmas\u0131 ve \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n bu s\u00fcrece adapte olmas\u0131, ba\u015far\u0131l\u0131 bir dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir.<\/p>\n<h2>Yapay Zeka ve End\u00fcstriyel \u00dcretim<\/h2>\n<p>Yapay zeka, end\u00fcstriyel \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fcnde veri analizi, kalite kontrol ve tedarik zinciri y\u00f6netimi gibi alanlarda \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flamaktad\u0131r. Yapay zeka destekli sistemler, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini optimize ederek maliyetleri d\u00fc\u015f\u00fcrmekte ve verimlili\u011fi art\u0131rmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, yapay zeka sayesinde toplanan veriler daha anlaml\u0131 hale gelmekte ve karar alma s\u00fcre\u00e7lerinde etkin bir \u015fekilde kullan\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<h2>Ak\u0131ll\u0131 Fabrikalar ve Dijital \u0130kizler<\/h2>\n<p>Ak\u0131ll\u0131 fabrikalar, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn en \u00f6nemli unsurlar\u0131ndan biridir. Bu fabrikalar, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerini optimize etmek i\u00e7in dijital ikizler ve yapay zeka gibi teknolojileri kullanmaktad\u0131r. Dijital ikizler, ger\u00e7ek d\u00fcnyadaki \u00fcretim s\u00fcre\u00e7lerinin sanal bir kopyas\u0131n\u0131 olu\u015fturarak, olas\u0131 sorunlar\u0131 \u00f6nceden tespit etmeye ve \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretmeye yard\u0131mc\u0131 olmaktad\u0131r. Bu sayede, \u00fcretim s\u00fcre\u00e7leri daha verimli ve kesintisiz bir \u015fekilde y\u00fcr\u00fct\u00fclebilmektedir.<\/p>\n<h2>Siber G\u00fcvenlik ve Dijital D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/h2>\n<p>Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde siber g\u00fcvenlik, g\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken bir konudur. IoT teknolojilerinin yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla birlikte, siber sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 daha geni\u015f bir y\u00fczey savunulmas\u0131 gerekmektedir. Bu nedenle, \u015firketlerin siber g\u00fcvenlik stratejilerini g\u00fcncellemeleri ve proaktif \u00f6nlemler almalar\u0131 \u00f6nemlidir. Ayr\u0131ca, siber dayan\u0131kl\u0131l\u0131k da bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6nemli bir rol oynamaktad\u0131r.<\/p>\n<h2>\u0130nsan ve Yapay Zeka Uyumu<\/h2>\n<p>Yapay zeka ve insan uyumu, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcrecinde \u00f6nemli bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Rutin i\u015fleri yapay zeka destekli sistemlere b\u0131rakarak, insanlar\u0131 daha katma de\u011ferli i\u015flere y\u00f6nlendirmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu sayede, \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n yarat\u0131c\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 kullanabilecekleri alanlar geni\u015flemekte ve i\u015f s\u00fcre\u00e7leri daha verimli hale gelmektedir.<\/p>\n<h2>Gelecekte Dijital D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/h2>\n<p>Gelecekte dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, yapay zeka, hibrit \u00e7al\u0131\u015fma modelleri ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik gibi konular etraf\u0131nda \u015fekillenecektir. Yapay zeka, m\u00fc\u015fteri deneyimlerini ki\u015fiselle\u015ftirerek, \u015firketlerin rekabet avantaj\u0131 elde etmelerine yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r. Ayr\u0131ca, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve ye\u015fil teknolojiler, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7lerinde \u00f6nemli bir rol oynayacakt\u0131r.<\/p>\n<h2>Sonu\u00e7<\/h2>\n<p>Dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, end\u00fcstriyel \u00fcretim sekt\u00f6r\u00fcnde verimlili\u011fi art\u0131rmak ve rekabet avantaj\u0131 elde etmek i\u00e7in ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz bir s\u00fcre\u00e7tir. Bu s\u00fcre\u00e7te, yapay zeka, ak\u0131ll\u0131 fabrikalar ve siber g\u00fcvenlik gibi unsurlar \u00f6nemli rol oynamaktad\u0131r. Ayr\u0131ca, insan fakt\u00f6r\u00fc ve k\u00fclt\u00fcrel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm de bu s\u00fcrecin ba\u015far\u0131s\u0131 i\u00e7in kritik \u00f6neme sahiptir. Gelecekte, dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri daha da yayg\u0131nla\u015facak ve \u015firketlerin s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik hedeflerine ula\u015fmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacakt\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Merhabalar. Bug\u00fcn Dijital St\u00fcdyoda Avni Bey ile birlikteyiz. Kendisi T\u00fcrk Konfederasyonu Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131. Ayn\u0131 zamanda da dijital d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm [&hellip;]\n","protected":false},"author":572,"featured_media":48075,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[7210,6178,1580,6980,3421],"tags":[6906],"class_list":["post-47865","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-teknoloji-sohbetleri","category-dijital-donusum","category-teknoloji","category-kurumsal-is-teknolojileri","category-yazilim-videolari","tag-kpmg-turkiye"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47865","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/572"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=47865"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/47865\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48075"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=47865"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=47865"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wise.tv\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=47865"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}