Doğalgaz sektöründe BOTAŞ’ın gücü kırılıyor mu?

2022’ye kadar BOTAŞ’ın kontratlarının tamamına yakını sona eriyor. Ancak BOTAŞ’ın tamamen devretmesi görüşüne Enerji Bakanlığı sıcak bakmıyor. Çünkü doğal gaz çok kritik bir şekilde hem konutlarda hem de sanayide kullanılıyor. Stratejik öneme sahip olması nedeniyle her zaman için, en azından bir kısmının, BOTAŞ kananıyla ithal edilmesi, yani tamamen özel sektörün inisiyatifine bırakılmaması gerektiği düşünülüyor. Bu sayede özel sektör, karlı olmaması ve benzeri nedenle ithalatı azalttığı takdirde doğal gaz ihtiyacının karşılanamaması  ihtimaline karşılık BOTAŞ dengeleyici unsur olabilecek.

BOTAŞ 2013 yılında biten 6 milyar metreküplük ithalat kontratının en azından 3 milyar metreküplük kısmını  yenilemeyi düşünmüyor. Bu yeni kontratın bir kısmını özel sektöre devretmeyi planlayan BOTAŞ  yatırımcılara uygun bir zemin oluşturuyor. Ancak şöyle bir sorun var: BOTAŞ’ın devretmesi yetmiyor, tedarikçi şirkete Gazprom’unda uzun vadeli güven ilişkileri çerçevesinde rıza göstermesi gerekiyor.

Türkiye’de gaz tüketimini 3 ana gruba ayırabiliriz: Dağıtım şirketleri dediğimiz konut tüketicileri, Sanayi ve Doğalgazla çalışan elektrik üretim santralleri. Türkiye’deki elektrik santrallerinin neredeyse yarısı doğal gaz ile çalışıyor. Bu da 24 milyar metreküp civarında bir tüketim demek. Kalan miktar Sanayi ve Konut arasında yarı yarıya paylaşılıyor diyebiliriz. BOTAŞ gaz santrallerinin büyük çoğunluğuna satış yapıyor. Dağıtım şirketlerine yapılan satışlarını da düşündüğümüzde BOTAŞ ve özel sektörün Sanayi kesimine yaptığı satışlarda yarı yarıya bir pazar payına sahibi olduğu görülüyor. Bunun üzerinde bir de 2013 yılında planlanan özel sektöre minimum 3 milyar metreküplük kontrat devri işlemi gerçekleşirse özel sektörü en azından sanayi satışları  doğalgaz fiyatlaması sürecinde etkin konuma geçmiş olarak görebiliriz.